Президент Шавкат Мирзиёев яқинда никоҳ шартномаларини фаол тарғиб этиш зарурлигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, бу болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилишга, молиявий таваккалчиликни камайтиришга ва оилавий масъулиятни мустаҳкамлашга ёрдам беради.
Сўнгги ойларда мамлакатда 32 мингдан ортиқ оила ажрашган, 16 мингдан зиёд ота-оналар эса алимент тўлашдан қочмоқда.
🧩 Нима учун бу муҳим
Жамиятда ҳали ҳам никоҳ шартномаси ҳақида сўзлашиш ишончсизлик деб ҳисобланади. Аммо ҳуқуқшунослар бу фикрга қўшилмайди: аксинча, бундай ҳужжат ажрашиш пайтидаги можаролар ва молиявий муаммоларни олдини олади.
Адвокат Шерзод Эгамбердиевнинг айтишича, 2018 йилда Ўзбекистон бўйлаб 300 мингдан ортиқ никоҳ тузилган бўлса-да, шуларнинг ичида фақат 219 жуфтлик шартнома имзолаган. Бунинг асосий сабаби — психологик тўсиқлар ва ҳуқуқий саводхонликнинг пастлиги.
Ҳуқуқшунос Мадина Очилова (лойиҳа «Немолчӣ») таъкидлайди: шартнома ишончсизлик эмас, балки масъулият ва оқилона режалаштириш белгисидир. У мулк, қарз, ипотека ва бизнес каби молиявий масалаларни олдиндан аниқ белгилаб қўяди.
«Шартномасиз жуфтликлар ажрашганда ҳатто маиший буюмлар учун ҳам тортишишади. Никоҳ шартномаси муносабатларда ҳурмат ва хотиржамликни сақлаб қолади», — дейди Очилова.
💡 Никоҳ шартномасининг афзалликлари
- Турмуш ўртоқлар мулки ва бизнесини ҳимоя қилади.
- Қарз ва кредит бўйича масъулиятни олдиндан белгилайди.
- Суд орқали бўлинмасдан, тинч йўл билан масалани ҳал этади.
- Ажрашишда ҳурмат ва тинчликни сақлайди.
⚖️ Давлат учун фойда
Мутахассислар фикрича, никоҳ шартномаси нафақат оилаларни, балки жамиятни ҳам барқарор қилади. У суд ишларини камайтиради, аёллар ва болаларни ҳимоя қилади, иқтисодий барқарорликни мустаҳкамлайди.
«Бу ғарбча мода эмас, балки етуклик ва фуқаролик масъулияти белгисидир», — дейди ҳуқуқшунослар.
🧠 Хулоса
Никоҳ шартномаси — ишончсизлик эмас, балки ҳимоя воситаси.
Бу ҳужжат муносабатларни ўзаро ҳурмат ва масъулият асосида қуришга ёрдам беради.
Оила — фақат муҳаббат эмас, балки умумий масъулият ҳамдир.
