Ўзбекистонда яқин кунларда янги қоида амалга киритилди: эндиликда такси ҳайдовчилари фақат рўйхатдан ўтган ҳудудида ва унга туташ вилоятларда фаолият олиб боришлари мумкин бўлади. Бу тартиб 2025 йил 2 апрель куни қабул қилинган янги қарорга асосланган бўлиб, жамоатчилик орасида қизғин муҳокамаларга сабаб бўлди.
Янги талабларга кўра, агар транспорт воситаси Тошкентда (01-код) рўйхатдан ўтказилган бўлса, ҳайдовчи фақатгина Тошкент шаҳри ҳамда Тошкент ва Сирдарё вилоятларида таксичилик фаолиятини амалга ошириши мумкин. Хусусан, Андижонлик ҳайдовчи Андижонда ва унинг қўшни вилоятларида ишлаши мумкин, аммо масалан, Тошкентда ишлаши мумкин эмас.
Транспорт вазирлиги матбуот котиби Наврўз Ашурматов мазкур ўзгаришларни тасдиқлади ва ҳайдовчи бошқа ҳудудга йўловчи олиб бориши мумкинлигини, бироқ ўша ҳудудда ички йўловчи ташишга ҳаққи йўқлигини таъкидлади. Яъни, Самарқанддан Бухорога мижоз олиб бориш мумкин, аммо Бухорода ишлаб қолиш мумкин эмас.
Бу чекловлар нима учун жорий этилди?
Сўнгги йилларда Тошкент шаҳар кўчаларида вилоятлардан келган таксилар сезиларли даражада кўпайди. Бу эса йўлларда тиғизлик ва авариялар сони ошишига олиб келди. Қолаверса, шаҳар кўчаларида йўлни билмайдиган ҳайдовчиларнинг кўпайиши қоидаларга риоя қилинмаслигига олиб келмоқда. Шу билан бирга, Чирчиқ каби шаҳарларда такси етишмовчилиги муаммоси кузатилмоқда.
Бироқ барча ҳам бу янгиликдан мамнун эмас. Айрим иқтисодчиларнинг фикрича, бу чекловлар фуқароларнинг Конституцияда белгиланган ҳаракат эркинлиги ва меҳнат қилиш ҳуқуқини бузади. Шунингдек, янги тартиб жамоатчилик муҳокамасисиз жорий этилгани ҳам саволлар туғдирмоқда.
Келгусида нима бўлади?
Бугунги кунда мамлакатда 775 минг нафардан зиёд ўзини ўзи банд қилган таксичилар бор ва уларнинг тахминан 64 фоизи Тошкентда ишлаган. Янги чекловлар бу мувозанатни ўзгартириши аниқ. Эҳтимол, бу орқали пойтахтдаги юкламани камайтириш ва вилоятлардаги такси етишмаслиги муаммосини ҳал этиш мумкин бўлар. Бироқ Тошкентда ишлаб кун кўрган ҳайдовчилар учун бу жиддий муаммолар келтириб чиқариши мумкин.
Бу ўзгаришлар Чирчиқ ва бошқа шаҳарларга қандай таъсир қилади — вақт кўрсатади. Бир нарса аниқ: Ўзбекистонда таксичилик тизими янги босқичга ўтди ва бу янгиликка ҳайдовчилар ҳам, йўловчилар ҳам мослашишига тўғри келади.
