2025 йил 19 июнь куни Ўзбекистонда Марказий Осиёдаги илк экспериментал қуёш водород электр станцияси расман ишга туширилди. Бу инновацион лойиҳа мамлакатнинг углерод нейтраллиги ва энергетик мустақилликка эришиш йўлидаги муҳим бурилиш нуқтасига айланиши мумкин.
Янги водород электр станцияси нима?
Навоий вилоятида жойлашган мазкур объект қуёш панеллари, электролизёрлар ва водород ёнилғи элементларини ўз ичига олган гибрид иншоотдир. Станция қуёш энергиясини келажакнинг тоза ёнилғиси — водородга айлантиради ва сўнг электр энергиясини углерод гази чиқаришисиз ишлаб чиқаради.
Бу лойиҳа Ўзбекистон Энергетика вазирлиги ва Германиянинг Siemens Energy компанияси ҳамкорлигида, Жанубий Корея мутахассислари иштирокида амалга оширилди.
Объектнинг асосий техник хусусиятлари:
-
Қуввати: соатига 3,5 мегаватт (пик даврларда);
-
Водород захираси — 10 тоннагача (мобил контейнерларда);
-
Тўлиқ СО₂ чиқаришсиз цикл;
-
Яқин атрофдаги 1500 та хонадонни энергия билан таъминлайди.
Бу Ўзбекистон учун нима учун муҳим?
Жаҳонда яшил энергетикага ўтиш тенденцияси фонида, Ўзбекистон ҳам қайта тикланувчи энергия манбаларини ривожлантиришга бел боғлаган. Водород энергетикаси эса энг истиқболли йўналишлардан бири саналади. Бу технологияларга ўтиш нафақат исконёнилма ёнилғиларга боғлиқликни камайтиради, балки янги инвестиция ва экспорт имкониятларини яратади.
Ҳукуматнинг 2030 йилгача бўлган энергетик стратегияси:
-
Умумий энергетика балансида «яшил» энергия улушини 30% га етказиш;
-
Турли қувватдаги яна 5 та водород объектларини қуриш;
-
Европа Иттифоқи ва Жанубий Корея билан ҳамкорликда “тоза водород” экспорт технологияларини яратиш.
Халқаро ҳамжамиятнинг муносабати
Германиянинг Тошкентдаги элчихонаси ва БМТнинг иқлим бўйича вакиллари Ўзбекистонни “тоза энергетика соҳасидаги улкан ютуқ” билан табрикладилар. Европа Тикланиш ва Тараққиёт Банки (ЕТТБ) водород инфратузилмасини ривожлантиришнинг кейинги босқичларини молиялаштириш имконини кўриб чиқмоқда.
“Ўзбекистон иқлим трансформацияси борасида минтақада ҳақиқий етакчиликни намоён қилмоқда,”
— деди ЕТТБнинг катта маслаҳатчиси Якоб Хейне.
Хулоса
Ўзбекистонда биринчи водород электр станциясининг ишга туширилиши — бу нафақат техник ютуқ, балки мамлакатнинг келажакка қадам ташлаган стратегик ҳаракатидир. Бу ютуқ Ўзбекистоннинг инновациялардан орқада қолмаслиги ва атроф-муҳитга эътибор билан ёндашишини тасдиқлайди. Янгиликларимизни кузатиб боринг — ислоҳотлар ва технологик тараққиёт ҳақида биринчилардан бўлиб билинг!
Кўп сўраладиган саволлар (FAQ)
— Водород станциясининг қурилиши қачон бошланган?
Қурилиш 2024 йил февралда бошланган ва 2025 йил ёзида якунланган.
— Ўзбекистон водородни экспорт қилишни режалаштирмоқдами?
Ҳа, Энергетика вазирлигининг баёнотига кўра, 2026 йилдан бу борадаги имкониятлар ўрганилмоқда.
— Siemens компанияси лойиҳага қандай ҳисса қўшди?
Siemens Energy асосий ускуналарни етказиб берди ҳамда электролизёрлар ва водород сақлаш тизимининг ишга туширилишини назорат қилди.
Манба: Gazeta.uz, Kun.uz
