Ўзбекистон Марказий Осиёдаги илк миллий стартап жамғармасини ишга туширди
2025 йил 18 июнда Тошкент шаҳрида Марказий Осиёдаги биринчи миллий стартап жамғармаси — Uzbekistan Innovation Fund (UIF) ишга туширилди. У Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ташаббуси билан, аввалги IT-Park жамғармаси ўрнига яратилди. Янги UIF жамғармаси технологик тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш ва инновацион лойиҳаларга сармоя жалб этишни мақсад қилган.
Янги стартап жамғармасининг асосий мақсадлари
Uzbekistan Innovation Fund (UIF) мамлакатдаги инновацияларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш бўйича энг йирик молиявий инструментга айланади. Унинг асосий вазифалари:
-
Стартапларни дастлабки босқичда грант ва тўғридан-тўғри инвестициялар орқали қўллаб-қувватлаш;
-
Венчур сармоядорларни маҳаллий бозорга жалб этиш;
-
Мамлакатда инновацион тадбиркорлик экотизимини шакллантириш;
-
Ўзбек ишланмаларини жаҳон бозорларига олиб чиқиш.
Молиявий асос ва инвестиция манбалари
Жамғарма Ўзбекистон Иқтисодиёт вазирлиги ва Рақамли технологиялар вазирлиги кўмагида ташкил этилган. UIF жамғармасининг бошланғич капитали 100 миллион АҚШ долларини ташкил этади, шундан:
-
60 миллион доллар — давлат бюджети ҳисобига;
-
40 миллион доллар — халқаро ҳамкорлар ҳисобига:
-
Осиё тараққиёт банки — 20 млн доллар;
-
Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки — 10 млн доллар;
-
Саудия рақамли ривожланиш жамғармаси — 10 млн доллар.
-
UIF қандай ишлайди?
Жамғарма қуйидаги хизматларни тақдим этади:
-
Тўғридан-тўғри инвестициялар: Pre-seed ва seed босқичидаги лойиҳалар учун $50 000 дан $250 000 гача;
-
Инкубация ва акселерация дастурлари: Янги тадбиркорлар учун;
-
Илмий тадқиқот ва ишланмалар (R&D): Коммерциялаштириш салоҳиятига эга лойиҳалар учун молиялаштириш;
-
Халқаро бозорга чиқиш учун: Сертификация ва ҳуқуқий кўмак.
Расмий шахсларнинг фикрлари
Ўзбекистон Рақамли технологиялар вазири Шерзод Шермухамедов очилиш маросимида шундай деди:
«Бу — мамлакатимиз технологик келажаги учун тарихий қадам. UIF кеча стартап очишдан қўрққанларга амалиётдаги имкониятни тақдим этади.»
Жаҳон банки баҳосига кўра, UIF жамғармаси Ўзбекистондаги стартапларга инвестиция ҳажмини 2028 йилгача 6 баробарга ошириши мумкин.
Бу қадам иқтисодиётга қандай таъсир қилади?
Аналитиклар таъкидлашича, UIF’нинг ишга туширилиши рақамли иқтисодиёт тараққиётида туб бурилиш бўлиши мумкин:
-
2025–2027 йилларда 10 000 тагача юқори технологияли иш ўрни яратилади;
-
ЯИМ ўсиши: ИКТ сектори ҳисобига ҳар йили 1,5% ўсиш;
-
Ўзбекистон бозори халқаро венчур харитасига интеграциялашади.
