Ўзбекистон янги энергия блоки ишга туширилгандан сўнг Афғонистонга электр энергияси экспортни оширади
2025 йил 1 июль куни Ўзбекистон Сирдарё вилоятида замонавий энергия блокини расман ишга туширди ва Афғонистонга электр энергиясини етказиб бериш бўйича янги шартномани имзолади. Бу мамлакатнинг минтақа бўйича энергетик таъсирини янада мустаҳкамлайди.
Нима юз берди: янги энергия блоки ишга туширилди ва экспорт шартномаси имзоланди
Давлат компанияси Uzbekenergo Сирдарё ИЭСда 660 МВт қувватга эга юқори самарали энергия блоки қурилиб, фаолият бошлаганини маълум қилди. Ушбу лойиҳа Япониянинг Mitsubishi Hitachi Power Systems каби халқаро инвесторлар қўллаган энергетика соҳасини модернизация қилиш дастурининг бир қисми ҳисобланади.
Шу куни Ўзбекистоннинг Миллий энергетика компанияси ва Афғонистоннинг Давлат электр энергия корпорацияси ўртасида йилига 1 миллиард кВт/соатгача электр энергияси етказиб бериш бўйича шартнома имзоланди.
Лойиҳанинг асосий жиҳатлари
1. Ўзбекистон энергетикасини модернизация қилиш
-
Янги энергия блоки бирлаштирилган цикл тамойилларига асосланган бўлиб, анъанавий станцияларга нисбатан СО₂ чиқиндиларини 20% га камайтиради.
-
Лойиҳа мамлакат ичида ортиб бораётган талабни қоплаш ҳамда қўшни давлатларга экспортни таъминлаш имконини беради.
-
Лойиҳа Кореянинг халқаро ҳамкорлик агентлиги (KOICA) ва Осиё тараққиёт банки билан ҳамкорликда амалга оширилди.
2. Афғонистон билан экспорт шартномаси
Шартнома шартлари:
-
Амал қилиш муддати — 2025 йил августдан бошлаб 5 йил.
-
Тўлов АҚШ долларида амалга оширилади, молиявий воситачи сифатида Жаҳон банки иштирок этади.
-
Электр энергиясини етказиш учун 2024 йил охирида ишга туширилган «Сурхон–Пули-Хумри» ЛЭП тармоғидан фойдаланилади.
-
Ўзбекистон энергетика вазири Журабек Мирзамаҳмудов бу шартнома «республика минтақадаги энергетик хаб сифатидаги ролини мустаҳкамлашини» таъкидлади.
Қайта алоқа ва натижалар
3. Экспортнинг кутилган таъсирлари
-
Давлат бюджети учун қўшимча валютавий тушумлар.
-
Афғонистон инфратузилмасини тиклашга гуманитар кўмак.
-
Ўзбекистоннинг Марказий Осиёдаги таъсири кенгайиб, барқарор энергетик алоқалар шаклланади.
4. Жамоатчилик ва халқаро муносабат
Янгилик ижтимоий тармоқларда, хусусан, барқарор ривожланиш соҳаси мутахассислари ўртасида қизғин муҳокамаларга сабаб бўлди. БМТнинг энергетика бўйича вакили Ўзбекистоннинг ҳаракатларини юқори баҳолаб, «мамлакат минтақада барқарор ривожланиш намунасини кўрсатмоқда», деди.
Хулоса
Янги энергия блокининг ишга туширилиши ва Афғонистонга электр энергияси экспорт бўйича шартнома имзоланиши Ўзбекистоннинг энергетика соҳасидаги жадал ривожланишини ва Марказий Осиёдаги стратегик аҳамиятини намоён этмоқда. Минтақадаги энг муҳим янгиликларни ўтказиб юбормаслик учун янгиликларимизни кузатиб боринг!
Кўп сўраладиган саволлар (FAQ)
Электр энергияси етказиб бериш қачон бошланади?
Биринчи партия 2025 йил август ойида юборилади.
Қанча миқдорда электр энергияси экспорт қилинади?
Йилига 1 миллиард кВт/соатгача.
Ўзбекистон бошқа давлатларга ҳам экспорт қиладими?
Ҳа, Қирғизистон, Қозоғистон ва Хитой билан музокаралар олиб борилмоқда.
