Бугун Чирчиқ шаҳрида кўплаб хусусий болалар боғчалари, мактаблар ва олий таълим муассасалари фаолият юритмоқда. Уларда таълим олиш эса, одатда, арзон эмас ва оилалар бюджетига сезиларли юк бўлади.
Шу билан бирга, кўпчилик билмайди, Ўзбекистон қонунчилигига кўра таълим учун тўланган маблағларнинг бир қисми жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи (ЖШДС / НДФЛ)дан озод қилинади. Агар солиқ аввал тўлаб қўйилган бўлса, унинг бир қисмини қонуний равишда қайтариб олиш мумкин.
Қандай таълим харажатлари солиққа тортилмайди
Агар сиз расмий иш ҳақи оладиган бўлсангиз, ундан ҳар ой 12% ЖШДС ушлаб қолинади. Аммо қонун айрим ҳолларда солиқ имтиёзларини назарда тутади.
🔹 Олий таълим муассасаларида ўқиш
Қуйидагилар учун тўланган маблағлар солиққа тортилмайди:
-
ходимнинг ўзи;
-
турмуш ўртоғи;
-
26 ёшгача бўлган фарзандлари.
Бу имтиёз таълим кредити ва унинг фоизларига ҳам татбиқ этилади.
🔹 Хусусий болалар боғчалари ва мактаблар
Ота-оналар (ёки фарзандликка олганлар) томонидан тўланган маблағлар ҳар бир бола учун ойига 3 миллион сўмгача бўлган қисми солиқдан озод қилинади.
Агар оилада икки ёки ундан ортиқ бола хусусий таълим муассасаларида ўқиса, имтиёз ҳар бирига алоҳида қўлланилади.
🔹 Қайта тайёрлаш ва малака ошириш курслари
Хусусий ўқув марказларида ўқиш ҳам имтиёзга киради, агар курс якунлангач расмий сертификат ёки гувоҳнома берилса.
Солиқ имтиёзидан қандай фойдаланиш мумкин
Иккита қонуний усул мавжуд:
1️⃣ Иш берувчи орқали
Ходим бухгалтерияга ариза топширади ва белгиланган сумма солиққа тортилмасдан тўғридан-тўғри иш ҳақидан ушлаб қолинади ҳамда таълим муассасасига ўтказилади.
2️⃣ Солиқни қайтариб олиш орқали (йилда бир марта)
Агар таълим учун маблағни ўзингиз тўлаган бўлсангиз, ортиқча тўланган ЖШДСни қайтариб олишингиз мумкин.
Декларацияни онлайн қандай топшириш мумкин
📌 1-қадам. Декларация топшириш
Даромадлар тўғрисидаги йиллик декларацияни электрон тарзда топшириш мумкин:
-
my3.soliq.uz — электрон рақамли имзо (ЭРИ) орқали;
-
my.gov.uz — Давлат хизматлари ягона портали орқали.
Декларацияда қуйидаги солиқ имтиёзлари кўрсатилади:
-
16.1 — олий таълим учун;
-
16.2 — хусусий боғча ва мактаблар учун.
Шу ерда таълим муассасаси билан тузилган шартнома ва тўлов квитанциялари ҳам юкланади.
Тизим автоматик равишда қайтарилиши лозим бўлган солиқ суммасини ҳисоблаб чиқаради.
📌 2-қадам. Солиқни қайтаришга ариза бериш
-
my.gov.uz ёки солиқ хизматлари портали орқали
-
банк картаси реквизитлари кўрсатилади
-
маблағлар 15 кун ичида картага ўтказилади
Қанча маблағни қайтариш мумкин?
Масалан:
Агар сиз хусусий болалар боғчаси учун ойига 3 миллион сўм тўласангиз, йиллик тўлов 36 миллион сўмни ташкил этади.
Қайтариладиган солиқ миқдори:
36 000 000 × 12% = 4 320 000 сўм
Хулоса
✔ Чирчиқда минглаб оилалар хусусий таълим учун тўлов қилади
✔ Қонун бу маблағларнинг бир қисмини солиқдан озод қилади
✔ Илгари тўланган солиқни қайтариб олиш мумкин
✔ Барча жараёнлар онлайн амалга оширилади
Агар сиз хусусий боғча, мактаб ёки ОТМ учун тўлов қилган бўлсангиз — солиқ имтиёзидан фойдаланиш имкониятини албатта текшириб кўринг. Бу — оила бюджетига қайтиб келиши мумкин бўлган ҳақиқий пул.
