Совуқ кунлар бошланиб, иситиш мавсуми кириб келиши билан уйлар ва офисларда ҳаво сезиларли даражада қуруқлашади. Бу оддий физик жараён билан изоҳланади: илиқ ҳаво кўпроқ намликни ушлаб тура олади, шунинг учун совуқ ташқи ҳаво иситилганда унинг нисбий намлиги кескин пасаяди. Натижада хоналарда намлик даражаси кўпинча 30 фоиздан пастга тушиб кетади, ҳолбуки, инсон саломатлиги учун қулай меъёр 40–60 фоиз ҳисобланади.
Мутахассислар таъкидлашича, қуруқ ҳаво фақат ноқулайлик эмас. У аста-секин организмнинг ҳимоя механизмларини заифлаштиради, умумий аҳволни ёмонлаштиради ва айниқса нафас йўллари билан боғлиқ касалликлар хавфини оширади.
Қуруқ ҳавонинг саломатликка таъсири
Нафас йўлларининг шиллиқ қавати вируслар, бактериялар ва аллергенларга қарши биринчи ҳимоя тўсиғи ҳисобланади. Меъёрий ҳолатда шиллиқ модда зарарли омилларни ушлаб қолади, эпителийдаги майда киприкчалар эса уларни ташқи муҳитга чиқариб юборади.
Намлик 30 фоиздан паст бўлганда шиллиқ қават қурийди, ингичкалашади ва ҳимоя хусусиятларини йўқота бошлайди. Натижада:
-
нафас йўлларининг табиий тозаланиш жараёни бузилади;
-
вирус ва бактериялар узоқроқ сақланиб қолади;
-
шамоллаш ва вирусли касалликлар хавфи ортади;
-
аллергик реакциялар кучаяди.
Аллергия ва бронхиал астмадан азият чекувчи одамларда қуруқ ҳаво ҳолатнинг оғирлашишига ва хуружларнинг тез-тез такрорланишига сабаб бўлиши мумкин.
Қуруқ ҳавонинг асосий белгилари
Қуйидаги ҳолатлар кўп учрайди:
-
томоқда қичишиш ва қуруқлик;
-
бурунда қуруқлик, қобиқчалар пайдо бўлиши;
-
кўзда «қум» бордек ҳис;
-
тери қуриши ва пўст ташлаши;
-
сабабсиз қуруқ йўтал;
-
тез чарчаш, диққат пасайиши ва уйқу бузилиши.
Қуруқ ҳаво узоқ вақт таъсир қилса, бу белгилар кучайиб, сурункали тус олиши мумкин.
Кимлар учун айниқса хавфли
Қуруқ ҳавога энг сезгир гуруҳлар:
-
болалар, айниқса чақалоқлар;
-
ёши улуғ инсонлар;
-
нафас йўлларининг сурункали касалликлари борлар;
-
аллергия ва астмаси бор шахслар.
Ушбу тоифадаги одамларда қуруқ ҳаво асоратлар хавфини оширади.
Нима учун бу муаммо қишда кучаяди
Иситиш мавсумида хоналар камроқ шамоллатилади, радиаторлар ва иситиш қурилмалари эса ҳавони янада қуритади. Шу боис, қиш ойларида бу муаммо айниқса долзарб бўлиб, Чирчиқ шаҳридаги кўплаб уй ва идораларда ҳам кузатилади.
Мутахассислар нима тавсия қилади
Қуруқ ҳавонинг салбий таъсирини камайтириш учун қуйидагилар тавсия этилади:
-
ҳаво намлигини гигрометр орқали назорат қилиш;
-
хоналарни мунтазам шамоллатиш;
-
ҳаво намлагичлардан фойдаланиш;
-
хонани меъёридан ортиқ иситмаслик.
Уйдаги ҳаво намлигини меъёрда сақлаш — қиш мавсумида саломатлик, яхши кайфият ва қулай муҳитни таъминлашнинг муҳим шартларидан биридир.
