Ўзбекистонда жисмоний шахсларнинг солиқ қарзларини ундиришнинг янги механизми жорий этилмоқда. Унга кўра, бюджет олдидаги қарздорлик коммунал хизматлардан фойдаланиш имконияти билан боғланади. Хусусан, ер солиғи ва мол-мулк солиғи бўйича қарзи мавжуд бўлса, электр энергияси учун ҳисобни тўлдириш имконияти чекланиши мумкин.
Янги тизим Soliq billing платформаси орқали амал қилади ва умумий қарзи 1 миллион сўмдан ошган фуқароларга нисбатан қўлланилади.
Лойиҳа синов тариқасида 16 апрелдан Наманган вилоятида ишга туширилади. Бунда фуқароларни олдиндан хабардор қилиш босқичма-босқич амалга оширилади: аввало расмий билдиришнома юборилади, сўнг SMS орқали, Soliq мобил иловаси ва my.gov.uz порталидаги шахсий кабинет орқали эслатмалар тақдим этилади.
Ҳар бир огоҳлантиришда қарз тарихи ва жорий ҳолатни текшириш мумкин бўлган ҳавола мавжуд бўлади. Агар барча огоҳлантиришлар эътиборсиз қолдирилса, тизим вақтинча чеклов жорий қилади — электр энергияси учун тўлов қабул қилиш тўхтатилади. Бу эса баланс тугаганда ҳисобни тўлдириш имкони бўлмаслигини ва электр таъминоти узилиши хавфини англатади.
Қарз тўлиқ қоплангандан сўнг барча чекловлар автоматик тарзда онлайн бекор қилинади.
Мутахассислар фикрича, ушбу механизм қарзларни ундириш жараёнини соддалаштиради, солиқ интизомини оширади ва ортиқча суд харажатларининг олдини олишга хизмат қилади.
Эслатиб ўтамиз, 2026 йил 1 июлдан бошлаб кўп қаватли уйларга хизмат кўрсатиш бўйича мажбурий тўловлар бўйича қарздорлик мавжуд бўлганда ҳам электр энергияси учун тўлов имконияти чекланади. Бунда чеклов фақат қарз тўлиқ қоплангандан кейин бекор қилинади.
Ушбу янгиликлар бутун мамлакат бўйлаб, жумладан Чирчиқ шаҳри аҳолисига ҳам тааллуқли бўлиб, солиқ ва коммунал тўловларни ўз вақтида амалга ошириш янада муҳим аҳамият касб этмоқда.
