Марсоход Curiosity Қизил сайёрада ишлашни давом эттирмоқда — у ерда у аллақачон 13 йилдан бери фаолият кўрсатмоқда ва ҳали тўхташ нияти йўқ. 🚀 NASA муҳандислари унга янги қобилиятлар берди, улар туфайли миссия янада энергия тежовчи ва илмий жиҳатдан самарали бўлди.
🌐 Ақлли ровер: автономия ва кўп вазифалилик
Ҳозирда Curiosity бир вақтнинг ўзида бир нечта вазифаларни бажара олади: масалан, ҳаракатланиш пайтида маълумотларни орбитадаги йўлдошга узатиш ёки камералар орқали тасвирга олиш. Бу ускуналар ва иситгичларнинг ишлаш вақтини қисқартиради, шу билан бирга вақт ўтиши билан қуввати камаядиган радиоизотопли генераторга (MMRTG) бўлган юкламани камайтиради.
Бундан ташқари, агар марсоход режалаштирилган вақтдан аввалроқ топшириқларни бажарса, у автоматик равишда уйқу ҳолатига ўтади. Бу каби кунига 10–20 дақиқалик тежамкор ҳаракатлар миссиянинг бутун давомийлиги мобайнида катта энергия самарадорлигига олиб келади.
🔬 Шарп тоғидаги “қутитарз” тузилмаларни ўрганиш
Ҳозирги вақтда Curiosity Шарп тоғининг ён бағирларида жойлашган ва у ерда boxwork деб аталувчи ноёб геологик тузилмаларни тадқиқ қилмоқда. Бу тузилмалар миллиардлаб йиллар олдин ер ости сувлари таъсирида ҳосил бўлган. Улар километларга чўзилади ва Марс юзаси қуриб кетган пайтда ҳам ер остида микроблар яшаши мумкин бўлган муҳит мавжуд бўлган-бўлмаганини тушуниш учун муҳим калит бўлиши мумкин.
🛠 Техник барқарорлик ва мослашувчанлик
Йиллар давомида марсоход турли техник муаммоларга дуч келди:
- Ғилдиракларнинг емирилиши
- Бурғулаш қурилмасидаги ёриқлар
- Камералардаги узилишлар
Бу муаммолар муҳандислар томонидан дастурий таъминот ва алгоритмларни янгилаш орқали ҳал қилинди.
Ғилдиракларнинг емирилишини камайтириш учун махсус тизим яратилган. Curiosity ҳатто бир ғилдираги шикастланган ҳолда ҳам ҳаракатни давом эттирмоқда.
Натижа — 35 км дан зиёд йўл босиб ўтилган, ва қурилма ҳанузгача Марснинг оғир шартларида ишлашда давом этмоқда.
🎯 Нима учун бу муҳим?
- Энергия самарадорлиги: Curiosity генератор ёқилғисини тежайди, бу унинг хизмат муддатини ва бутун миссияни узайтиради.
- Илмий фойда: Кўп вазифалилик туфайли бир вақтнинг ўзида кўпроқ ишни амалга ошириш мумкин — тадқиқот имконияти ошади.
- Келажак миссияларга тайёргарлик: Автономия ва энергия режалаштириш тажрибалари Perseverance ва келгусидаги роверлар учун жуда муҳим.
