Ўзбекистон барча даражадаги ҳокимият тизимида коррупцияга қарши курашни кучайтирмоқда
2025 йил 12 июнь куни Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев мамлакатда коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштиришга қаратилган кенг қамровли фармонни имзолади. Ҳужжат давлат органлари, давлат сектори ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи тизимлардаги коррупцияга қарши курашиш учун янги механизмларни назарда тутади.
Янги президент фармони нимага асосланган?
«Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Президент фармони — турли идоралардаги коррупциявий ҳолатлар бўйича олиб борилган терговлардан сўнг қабул қилинди. Фармонда қуйидаги асосий ислоҳот йўналишлари белгиланган:
- ваколатлари кенгайтирилган ихтисослаштирилган Коррупцияга қарши кураш агентлигини ташкил этиш;
- барча даражадаги амалдорлар томонидан даромадларни мажбурий декларация қилиш жорий этилиши;
- давлат харажатларини электрон мониторинг қилиш тизимини ишлаб чиқиш;
- коррупцияга оид жиноятлар учун жазони кучайтириш;
- коррупция ҳолатлари ҳақида аноним хабар бериш платформасини ишга тушириш.
Президент сўзларидан иқтибос
«Коррупция шундай ёвуз иллатки, у халқнинг давлатга, Конституция ва қонунларга ишончига путур етказади, барқарор ривожланиш ва хавфсизлик учун жиддий таҳдидга айланади», — деди Президент Шавкат Мирзиёев фармонни имзолаш маросимида.
Нега фармон катта муҳокамаларга сабаб бўлди?
Янги коррупцияга қарши стратегия ижтимоий тармоқлар ва ОАВнинг энг муҳокама қилинган мавзуларидан бирига айланди. Gazeta.uz портали маълумотларига кўра, фармон ҳақидаги материал нашр этилганидан кейин бир неча соат ичида 150 мингдан ортиқ кўришларни жамлади.
Мутахассислар таъкидлашича, фармон мазмуни фуқаролик жамияти ва журналистлар назорат ваколатларини жиддий кенгайтиради:
- журналистлар давлат харидлари бўйича электрон базалардан фойдаланиш имконига эга бўладилар;
- ННТлар (нодавлат ташкилотлар)га коррупцияга қарши суриштирувлар ўтказиш учун субсидиялар ажратилади;
- мактаблар ва университетларда этика ва коррупциянинг олдини олиш бўйича мажбурий курслар жорий этилади.
Жамоатчилик ва халқаро ҳамкорларнинг муносабати қандай бўлди?
Ўзбекистон фуқаролари бу ташаббуснинг аҳамиятини ижтимоий тармоқларда фаол муҳокама қилмоқдалар. Амалдорлар ва сайланган депутатлар даромадларини мажбурий декларация қилиш ташаббуси жамоатчилик томонидан айниқса ижобий қабул қилинди.
Халқаро ташкилотлар — жумладан, Transparency International ва ЕХҲТ (ОБСЕ) Ўзбекистоннинг ушбу қадамини қўллаб-қувватлади. Тошкентдаги Европа Иттифоқи ваколатхонаси расмий релизида шундай дейилган:
«Бу фармон Ўзбекистоннинг очиқ ва жавобгар давлат бошқарувини барпо этишга бўлган интилишини намоён қилади».
Хулоса
Президентнинг коррупцияга қарши кураш тўғрисидаги янги фармони Ўзбекистонда очиқ ва шаффоф жамиятни барпо этишда муҳим босқични ифодалайди. Унинг амалга оширилиши узоқ муддатли тизимли муаммоларни бартараф этиши ва жамиятнинг ҳокимиятга бўлган ишончини ошириши мумкин. Реформа натижалари ва янгиликларини кузатиб боринг.
Кўп бериладиган саволлар (FAQ)
Фармон қачондан кучга киради?
Барча тартиблар 2025 йил 1 июлдан амалга киритилади.
Даромадлар декларациясини кимлар тақдим этиши шарт?
Барча давлат хизматчилари, шунингдек, депутатлар ва давлат корхоналари раҳбарлари.
Давлат харажатлари ҳақида маълумотлар оммавий бўладими?
Ҳа, давлат харидлари бўйича маълумотлар билан очиқ танишиш учун онлайн платформа яратилади.
