Президент Ўзбекистонда Миллий космик агентлик тузиш тўғрисидаги қонунни имзолади
2025 йил 2 май куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Миллий космик агентликни ташкил этиш тўғрисидаги қонунни имзолади. Янги агентлик “Рақамли Ўзбекистон – 2030” миллий стратегияси доирасида космик технологияларни ривожлантириш, сунъий йўлдошларни ишлаб чиқиш ва турли илмий лойиҳаларни амалга ошириш билан шуғулланади.
Янги космик агентлик нималар билан шуғулланади?
Президент матбуот хизматининг расмий баёнотига кўра, Ўзбекистон Миллий космик агентлиги мамлакатдаги барча космик ташаббусларни мувофиқлаштиради:
сунъий йўлдошлар яратишдан тортиб, мутахассислар тайёрлаш ва халқаро ҳамкорликкача.
Агентликнинг асосий вазифалари:
- Ерни масофадан туриб зондлаш учун сунъий йўлдошлар яратиш;
- Космик технологиялар асосида алоқа ва навигация тизимларини ишлаб чиқиш;
- Космос соҳасида юқори малакали муҳандис ва олимларни тайёрлаш;
- NASA, ESA, Роскосмос каби етакчи халқаро агентликлар билан ҳамкорлик қилиш.
Мазкур агентлик Вазирлар Маҳкамасига бўйсунади ва Рақамли технологиялар вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Фанлар академияси билан яқин ҳамкорликда ишлайди.
Агентликнинг мақсади ва аҳамияти
Космик агентликни ташкил этиш — “Рақамли Ўзбекистон – 2030” дастурининг муҳим қисми ҳисобланади. Бу мамлакатнинг технологик мустақиллиги ва рақамли иқтисодиётини ривожлантиришга қаратилган. Президент Мирзиёев таъкидлаганидек, агентликнинг асосий вазифаларидан бири — космик суверенитетни таъминлаш ва замонавий технологияларга кенгроқ йўл очишдир.
Кейинки 5 йилдаги асосий мақсадлар:
- Миллий миқёсда биринчи кўп функцияли алоқа ва об-ҳаво кузатувчи сунъий йўлдошни яратиш ва учириш;
- Тошкентда Космик тадқиқотлар марказини ташкил этиш;
- Олий таълим ва илмий муассасалар учун грант дастурини йўлга қўйиш;
- Технология трансфери учун халқаро компаниялар билан келишувлар имзолаш.
Жамоатчилик ва жаҳон ҳамжамиятининг муносабати
Ушбу ташаббус ижтимоий тармоқлар ва экспертлар орасида катта қизиқиш уйғотди. Кўплаб мутахассислар бу қадамни 2020-йилларда бошланган атом энергетикаси ислоҳотларига тенглаштирмоқда. Gazeta.uz манбасининг маълум қилишича, ушбу янгилик мамлакатдаги энг кўп муҳокама қилинган мавзулардан бирига айланган.
Қуёш физикаси институтининг собиқ директори, академик Абдураҳмон Саттаров шундай дейди:
“Бу лойиҳа фақат техник ёки илмий аҳамиятга эга эмас — бу миллий суверенитет масаласи. Космос — бу стратегик баландлик, уни эгалламаслик мумкин эмас.”
Хулоса
Ўзбекистонда Миллий космик агентликнинг ташкил этилиши — фан ва технология соҳасида янги босқични бошлаб бермоқда. Бу мамлакатнинг инновация соҳасида минтақавий етакчилик позицияларини мустаҳкамлайди. Биз билан қолинг ва Ўзбекистоннинг космосга қадам ташлашидаги кейинги янгиликлардан биринчилардан бўлиб хабардор бўлинг! 🚀
Кўп сўраладиган саволлар (FAQ)
Космик агентлик қачондан иш бошлайди?
Агентлик расман тўлиқ фаолиятни 2025 йил июль ойидан бошлайди.
Биринчи сунъий йўлдош қаерда ясалади?
Сунъий йўлдош маҳаллий ва халқаро ҳамкорлар иштирокида ишлаб чиқилади. Ишлаб чиқариш Тошкентдаги махсус технопарк зонасида амалга оширилади.
Агентликка давлат маблағлари ажратиладими?
Ҳа, 2025–2028 йиллар давомида дастлабки босқичлар учун 150 миллион АҚШ доллари ажратилади.
