Бу ҳафта Чирчиқ аҳолиси ва осмон муҳлисларини бетакрор манзара кутмоқда — 5 ноябрь куни осмонда Суперой (Supermoon) намоён бўлади! 🌌
🔭 Суперой нима?
Суперой — бу Ой Ерга энг яқин келган пайтда (перигейда) тўлиқ Ой ҳолатига тўғри келган астрономик ҳодисадир.
Одатда Ойнинг Ер атрофидаги орбитаси эллиптик шаклда бўлади, шу сабабли у баъзан биздан узоқроқ, баъзан эса яқинроқ бўлади.
📍 Қисқача айтганда:
- Перигей — Ойнинг Ерга энг яқин нуқтаси (~356 минг км).
- Апогей — энг узоқ нуқта (~405 минг км).
Агар тўлиқ ойлик давр перигейга тўғри келса, шунда осмонда суперой пайдо бўлади — яъни Ой одатдагидан каттароқ ва ёрқинроқ кўринади.
🌕 Қандай фарқни кўриш мумкин?
Суперой одатдаги тўлиқ Ойдан:
- 14% каттароқ,
- ва 30% ёрқинроқ бўлиб кўринади.
Бу фарқни айниқса Ой ufқдан кўтарилаётганда — осмон ҳали тўлиқ қоронғу бўлмаган пайтда — яққол сезиш мумкин.
Одам мияси буни янада каттароқ деб қабул қилади — бу «Ой иллюзияси» деб аталади.
🕕 Қачон ва қаерда кузатиш мумкин?
📅 Сана: 5 ноябрь
🕕 Вақт: энг яхши кузатиш вақти — соат 18:00 дан кейин
📍 Жой: шаҳар ёруғлигидан узоқроқ, очиқ майдон ёки тоғ ёқасида
Ой ufқдан кўтарилаётганида у улкан, олтинсимон ва ғоят ёрқин бўлади.
Бу ҳолат бир неча соат давом этади, кейин Ой юқори кўтарилиб, одатий рангини — оқ нурини — қайта олади.
🌍 Қанча вақтда бир марта бўлади?
Суперой йилига одатда 3–4 марта рўй беради.
Айрим ҳолларда у Ой тутилиши билан бир вақтда тўғри келса, шундай пайтда Ой қизил тусга киради — бу «Қонли суперой» (Super Blood Moon) деб аталади.
🧠 Қизиқ маълумотлар
- “Суперой” атамасини илк бор 1979 йилда астролог Ричард Нолл қўллаган.
- Илмий жиҳатдан бу ҳодиса «перигейдаги тўлиқ Ой» деб аталади.
- Илмий тадқиқотлар шуни кўрсатадики, суперойнинг Ердаги жараёнларга — зилзилалар ёки тўлқинларга — таъсири назариёга асосланмаган. Бу фақат визуал ҳодиса.
🌙 Чирчиқликлар учун маслаҳат
Кузатиш учун энг яхши вақт — соат 18:00 атрофида, Ой ufқдан чиқишни бошлаганда.
📸 Агар фотокамера ёки смартфонингизда яхши линза бўлса, бу — суратга олиш учун ажойиб фурсат.
Табиатнинг бу мўъжизаси йилда фақат бир неча мартагина намоён бўлади.
5 ноябрь куни кечқурун осмонга назар ташланг — Суперой Чирчиқ устидан кўтарилади! 🌕💫
