Sidneydagi universitet olimlari o‘simlik oqsili kattalar uchun umr davomiyligini oshirishi mumkinligini aniqlashdi. Ular 1961–2018 yillar orasida 101 davlatdan olingan ma’lumotlarni o‘rganib, o‘simlik va hayvon oqsillari salomatlikka qanday ta’sir qilishini solishtirdilar. Tadqiqot Nature Communications jurnalida chop etilgan.
O‘simlik oqsili yaxshimi yoki hayvon oqsili?
5 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun hayvon oqsili (go‘sht, tuxum, sut mahsulotlari) muhim — u o‘lim xavfini kamaytiradi. Ammo kattalar uchun aksincha: ratsionda o‘simlik oqsili qancha ko‘p bo‘lsa, umr shuncha uzoq bo‘ladi.
Masalan, Hindistonda o‘simlikka asoslangan ovqatlanish keng tarqalgan va bu yerda odamlar o‘rtacha ko‘proq yashaydi, nisbatan AQSh yoki Argentina kabi go‘shtga boy davlatlarga qaraganda. Olimlar aholining daromad darajasi va sonini ham hisobga olishgan.
O‘simlik oqsili qayerda bo‘ladi?
O‘simlik oqsili quyidagi mahsulotlarda uchraydi:
- dukkaklilar (no‘xat, loviya, yasmiq);
- yong‘oqlar va urug‘lar;
- tofu va soya mahsulotlari;
- butun donli non va yormalar.
Bu mahsulotlar yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet va saraton xavfini kamaytiradi. Shu sababli ular uzoq umr ko‘riladigan hududlar — Yaponiyaning Okinava oroli, Gretsiyadagi Ikariya oroli va AQShdagi Loma-Linda shahrida asosiy ovqatlanish tarkibini tashkil qiladi.
Xulosa: Agar uzoq umr ko‘rishni istasangiz, ovqatingizga ko‘proq o‘simlik oqsili qo‘shing. Bu yurak va sog‘liq uchun foydali.
Faqatgina Chirchiqda emas, balki butun O‘zbekistonda respondentlar go‘sht narxining keskin oshganini ta’kidladilar. Bunday vaziyatda o‘simlik oqsiliga ustunlik berish nafaqat foydali, balki iqtisodiy jihatdan ham maqul.
