Баъзан ҳаётимизда ўз ютуқлари ва мақсадлари билан атрофидагиларга илҳом берадиган инсонлар учрайди. Мен учун ана шундай инсонлардан бири — бугунги меҳмонимиз Фарҳод Фуркатов. У билан шу баҳорда DeepenWell томонидан ташкил этилган Central Asia Run&Walk Challenge иштирокчиларига медаллар топшириш маросимида танишганмиз.
Ўшанда мен Ўзбекистонда Ironman мусобақасида беш марта иштирок этган ягона инсон ҳақида биринчи марта эшитган эдим. Қолаверса, бир ўйлаб кўринг — бунинг барчаси бир йил ичида амалга оширилган!
Фарҳод, бир неча саволларимизга жавоб бериш, тажрибангиз билан 4ir4ik.uz ўқувчилари билан ўртоқлашиш ва уларга ўзингизнинг туганмас мотивациянгиздан улашиш учун вақт ажратганингиз учун раҳмат.
1. Фарҳод, сиз турли мамлакатлар ва турли қитъаларда югургансиз. Сизнингча, шаҳарларимиз, хусусан Чирчиқ ҳақиқий югуриш ва спорт шаҳрига айланиши учун нима қилиш керак?
Ҳа, мен жуда кўп мамлакатларда югурганман. Мен шаҳарлар билан танишишни, уларни ҳис қилишни яхши кўраман. Одатда янги шаҳарга борганимда, эрталаб барвақт туриб югураман. Чунки шаҳар ҳали ухлаб ётган пайтда, ҳамма жой тинч ва осойишта бўлганида югуришни яхши кўраман. Турли масофаларда — 5, 10, 15 километр югураман. Бу менга яхши медитация бўлади, шаҳар билан танишиш, кўп нарсаларни билиш ва ўзим учун кўп нарсаларни пайқаш имконини беради.
Мен ишонч билан айта оламанки, қанча кўп одам спортга қизиқса, қанча кўп одам югурса, шунча кўп инсон бунга одатланади, бу муҳитга «қўшилиб кетади» ва машғулотлар, югуришлар, мусобақалар, челленжларда иштирок этишга тайёр бўлади.
Ҳозир Тошкентда одамлар бемалол — хавфсиз ва қулай шароитда югуриши мумкин бўлган муҳит яхши ривожланган. Бу бошқа шаҳарларда, жумладан Чирчиқда ҳам ривожланиши керак. Югуриш жамоалари, клублар ташкил қилиш, кафелар билан ҳамкорлик қилиш керак. Шунда югурувчилар у ерда тўпланиб, мулоқот қилишлари мумкин бўлади.
Айтганча, DeepenWell иловасини яратишимизнинг сабабларидан бири ҳам шу — одамлар қаерда бўлишидан қатъи назар югуриши ва югуриш жамоасининг бир қисми бўлиши учун.
2. Кўпчилик югуришни бошлайди ва бир неча ҳафтадан кейин ташлаб қўяди. Бунинг сабаби нимада? Тўхтаб қолмасликка нима ёрдам беради?
Менинг фикримча, агар одамлар югуришни ташлаб қўйса, демак, уларнинг мақсади нотўғри бўлган. Нима учун югураётганингизни тушунишингиз керак. Соғлиқ учунми? Рекордлар учунми? Ёки бу ҳаёт тарзингиз, севимли машғулотингизми?
Ҳа, албатта, ким биландир бирга югуриш, жамоада, дўстлар билан бўлиш керак. Шунда қийналган пайтингизда дўстларингиз ҳам сизни руҳлантиради, қўллаб-қувватлайди, ёрдам беради. Ахир ёлғиз югуриш билан юзлаб, ҳатто минглаб одамлар билан бирга югуриш ўртасида катта фарқ бор.
Масалан, биз катта челленжлар ўтказамиз. Октябрь ойида жуда катта челленж бўлади. 100 минг одамни йиғишни хоҳлаяпмиз, ҳамма учун ягона бренд остида катта мақсад бўлади. Бу жуда масштабли ва қизиқарли бўлади.
Қийин пайтда ёрдам берадиган ҳамфикрлар албатта керак.
3. Кучингиз қолмаган, кейинги қадамни ташлаш ҳам имконсиздек туюлган пайтларда ўзингизни қандай енгасиз? Сизнинг ўзингизга хос ички «усулингиз» борми?
Ҳа, бундай ҳолат ҳаммада бўлади. Ҳар қандай спортда. Айниқса, узоқ масофаларда.
Менда турли усуллар бор. Биринчидан, шуни биламанки, мия «тўхташ керак, куч қолмади», деб айтганда, аслида имкониятларимизнинг атиги 25 фоизидан фойдаланган бўламиз. Шу психологик тўсиқни енгиб, олдинга ҳаракат қилиш керак.
Биринчи кураш — ўз миянгиз билан кураш. Чарчаган мия «Нима учун буни қилиш керак? Нега?» деб сўрай бошлайди. Шунда мен диққатимни бошқа нарсага қаратишга, бошқа нарсалар ҳақида ўйлашга ҳаракат қиламан. Подкастлар, аудиокитоблар тинглайман, диққатимни бошқа нарсага жамлайман.
Баъзан шунчаки бирор нарсага қараш, диққатни чалғитишнинг ўзи ҳам ёрдам беради. Айниқса, сузишда қийналган пайтимда ичимда юзгача санай бошлайман. Санаб бўлганингиздан кейин ўзингизни анча яхши ҳис қиласиз, инқирозли ҳолат ўтганини тушунасиз ва ҳаракатни давом эттириш мумкин бўлади.
4. Сиз одамларни янада фаол бўлишга ундайдиган DeepenWell иловасини ривожлантиряпсиз. Шунчаки югуришни бошламоқчи ёки кўпроқ ҳаракат қилмоқчи бўлган оддий одамга бу иловани юклаб олиш нима учун керак? У бошқа ўнлаб иловалардан нимаси билан фарқ қилади?
Биз катта комьюнити — жамоа яратяпмиз. Бу бизнинг маҳаллий маҳсулотимиз. Одамларни рағбатлантириш учун кўплаб қўшимча имкониятларимиз бор.
Челленжлар, мусобақалар — одамлар бундай нарсаларни яхши кўришади. Биз эса бунинг учун уларни мукофотлашни ҳам яхши кўрамиз. Бунинг ўзи жуда зўр!
Ҳозир WellPass функцияси ишга тушади. Фаол югурсангиз ва тадбирларда иштирок этсангиз, ресторанлар, кафелар ва спорт маҳсулотларига чегирмалар оласиз ва ҳоказо.
Биз ривожланяпмиз ва одамлар ҳам бунга қизиқиш билдиряпти. Кўпроқ одамлар югуриш билан шуғулланяпти, ўз саломатлигига эътибор қаратаяпти.
Барча ютуқларни кузатиб бориш мумкин. Шунингдек, сунъий интеллект сизга машғулотларда ёрдам бериши, куч машқларини тузиб бериши мумкин. Бундан ташқари, фойдаланувчи тренер хизматлари, спорт заллари ва бошқа харажатларга қанча маблағ сарфлаши мумкинлигини солиштириш имкониятига эга.
Биз спорт, хусусан югуриш Ўзбекистонда ҳамма учун қулай ва севимли машғулот бўлишини хоҳлаймиз.
5. Сизнингча, югуриш жамоалари шаҳарни ўзгартира оладими? Ҳар куни эрталаб юзлаб одамлар югуришга чиқадиган шаҳар нимани қўлга киритади?
Ҳа, албатта. Бу бошқа одамларни ҳам руҳлантиради. Улар турли жамоаларни кўришади. Одамлар нафақат югуришади, балки мулоқот қилишади, учрашишади, бир-бирини қўллаб-қувватлашади. Ва бу жараён тобора кенгайиб боради.
Шаҳар эса юзлаб фаол ва соғлом инсонларга эга бўлади. «Соғлом танда — соғлом ақл» деган гап шунчаки мақол эмас. Бу шаҳарнинг нафақат спортда, балки турли соҳаларда ҳам ривожланишига ёрдам беради. Чунки позитив кайфият ва энергия ҳаётнинг барча соҳаларига, кейин эса бутун шаҳарга кўчади.
Мен саёҳат қилганимда, шаҳарда кўп одамлар спорт билан шуғулланаётганини, шаҳар ҳақиқатан ҳам «спорт руҳида» яшаётганини кўрсам, бу янги одамларни ҳам қўшилишга ва шу йўналишда ривожланишга ундашини тушунаман.
Бу тобора кўпроқ одамларни қамраб оладиган позитив ва саломатлик тўлқинига ўхшайди. Уни шунчаки бошлаш керак.
6. Сизнингча, одамларни югуришни бошлашдан қайтариб турадиган энг катта афсона нима? Ва ҳали ҳам унга ишонаётган 4ir4ik.uz ўқувчиларига нима деган бўлардингиз?
Мен учун энг катта афсона — одамларнинг «тиззаларим оғрийди, шифокор бу фойдали эмас деди», деган гапи.
Мен жиддий муаммолар ҳақида гапирмаяпман. Лекин «югуриш мумкин эмас» деган қараш — шунчаки афсона. Агар бу масалага оқилона ёндашилса, экипировкани, кроссовкани тўғри танласа ва тўғри машғулот олиб борса, кўплаб муаммоларнинг олдини олиш мумкин.
Яна бир афсона — тренер керак эмас, деган фикр. Айниқса, бошида тренер албатта керак. У тўғри югуриш техникасини шакллантиришга ёрдам беради. Кейин эса узоқ вақт давомида бемалол, завқ билан югуриш мумкин.
7. Ва ниҳоят — узоқ вақтдан бери югуришни бошлашни хоҳлаб, лекин ҳалигача қарор қила олмаётган инсонга қандай битта маслаҳат берган бўлардингиз?
Идеал вақтни кутиш керак эмас. Шунчаки бошланг. Бугун бир километр ёки беш километр югуришингиз муҳим эмас. Асосийси — биринчи қадамни ташлаш ва жараёндан завқ олиш. Кейин тобора осонлашади, одат пайдо бўлади, ҳамфикрлар ва янги мақсадлар пайдо бўлади.
Суҳбатдош — Артём Горохов,
4ir4ik.uz портали бош муҳаррири
Эслатма: интервью рус тилидан таржима қилинди.
