Сўнгги кунларда интернет тармоқларида турли мамлакатларда хантавирус билан касалланганлар сони ортиб бораётгани ҳақида хабарлар кўпаймоқда. Бу, албатта, аҳолини бефарқ қолдирмайди. Айниқса, касаллик аломатлари мавсумий ОРВИга ўхшаши хавотирни янада кучайтиради.
Келинг, вазиятга холисона ва хотиржам ёндашиб, масалани тушуниб оламиз.
Хантавирус нима?
Хантавирус — асосан кемирувчилар орқали инсонга юқадиган вируслар гуруҳидир. Бу янги вирус эмас, у тиббиётга анча вақтдан бери маълум.
Асосий ташувчилар — сичқон ва бошқа майда кемирувчилар. Вирус уларнинг чиқиндилари (сийдик, сўлак ёки ахлат) билан ифлосланган чанг орқали нафас йўллари орқали организмга тушиши мумкин.
Қандай юқади?
Инсон қуйидаги ҳолатларда юқтириб олиши мумкин:
- чангли хоналарни тозалашда (омбор, подвал, дала ҳовлилари);
- кемирувчилар бўлган жойлар билан алоқа қилганда;
- ифлосланган озиқ-овқат ёки сув орқали.
Муҳим: хантавирус одатда инсондан инсонга юқмайди.
Аломатлари қандай?
Касаллик белгилари оддий шамоллашга ўхшаш бўлиши мумкин:
- иситма;
- ҳолсизлик, мушакларда оғриқ;
- бош оғриғи;
- йўтал.
Оғир ҳолатларда:
- нафас олиш қийинлашиши;
- буйрак фаолиятининг бузилиши кузатилиши мумкин.
Шунинг учун ўзини-ўзи даволаш эмас, балки шифокорга мурожаат қилиш муҳим.
Расмий маълумотлар нима дейди?
Всемирная организация здравоохранения раҳбари Тедрос Адханом Гебрейесус таъкидлаганидек, ҳозирча хантавирус бўйича кенг кўламли эпидемия белгилари йўқ, аммо вазият кузатув остида.
Ўзбекистонда ҳам эпидемиологик вазият барқарор.
Санэпидқўмитаси раҳбарининг биринчи ўринбосари Нурмат Атабеков маълум қилишича:
- мамлакатда хантавирус ҳолатлари қайд этилмаган;
- вирус коронавирус каби тез тарқалмайди;
- у пандемия хавфи сифатида қаралмаяпти.
Чирчиқ аҳолиси хавотирланиши керакми?
Расмий маълумотларга кўра — ҳозирча хавотирга ўрин йўқ.
Бироқ эҳтиёткорликни унутмаслик лозим.
Оддий профилактика қоидалари
- қўлларни тез-тез ювиш;
- хоналарни шамоллатиш;
- кемирувчилар билан алоқадан сақланиш;
- уй ва ҳовлини тоза сақлаш;
- чангли жойларни тозалашда ниқобдан фойдаланиш.
Энг муҳими — касаллик аломатлари пайдо бўлса, шифокорга мурожаат қилиш.
Хулоса:
Бугунги кунда хантавирус Чирчиқ аҳолиси учун жиддий хавф туғдирмайди. Аммо ҳар қандай инфекциядан ҳимоя қилиш учун шахсий гигиена ва саломатликка эътибор ҳар доим муҳим.
