Ҳар ёз фасли бизга иссиқнинг нақадар шафқатсиз бўлиши мумкинлигини яна бир бор эслатади.
Бугун Европада ғайриоддий иссиқ тўлқини кузатилмоқда. Кимдир фавворалар ёнида жон сақламоқда, кимдир пляжларда дам олмоқда. Айрим шаҳарларда эса қизиқ ҳолат кузатилмоқда: одамлар эрталаб ишга сув ўтказмайдиган халталар билан боради, кечқурун эса кийимларини шу халтага солиб, уйига дарё орқали сузиб қайтади. Бу кўнгилочар машғулот эмас — жазирама иссиқдан қутулишнинг энг яхши йўли.
Бизда эса ёзги янгиликлар кўпинча фожиалар билан бошланади.
Яқинда Бухоро вилоятида каналда 17 ёшли йигит чўкиб кетди. Афсуски, бундай қайғули хабарлар ҳар ёз такрорланиб туради.
Фавқулодда вазиятлар хизмати ҳам ўз навбатида зарур чораларни кўрмоқда. Канал бўйлари ва кўприкларда «Чўмилиш тақиқланган» деган ёзувлар пайдо бўлди, огоҳлантирувчи видеороликлар тарқатилмоқда.
Аммо бир савол туғилади:
Бу муаммони ҳал қилаяптими?
Катта авлод яхши эслайди. Илгари ёзда Чирчиқ аҳолиси учун танлов бор эди. «Ором», «Светлое кўли» дам олиш масканлари, бепул бассейнлар фаолият юритарди. Канал соҳилининг катта қисми ва Чирчиқ дарёси бўйида ҳам одамлар бемалол чўмилишарди.
Чўмилиш оммавий одат эди. Одамлар яхши сузишни билар, болалар катталар назоратида сувда дам олар, бир-биридан кўз узмасди. Албатта, ўша пайтларда ҳам бахтсиз ҳодисалар бўлган. Аммо сувда хавфсиз дам олиш маданияти ҳам мавжуд эди.
Бугун эса вазият бутунлай бошқача.
Канал қирғоқлари қайта қурилгандан кейин уларнинг аксарияти чўмилиш учун яроқсиз бўлиб қолди. Айниқса, ўсмирлар яхши кўрадиган кўприклардан сувга сакраш жуда хавфли. Каналларда кучли оқим, чуқурликнинг кескин ўзгариши ва бетон иншоотлар мавжуд бўлиб, улардан мустақил чиқиб кетиш деярли имконсиз.
Аммо агар чўмилиш мумкин бўлмаса, табиий савол туғилади.
Хўш, қаерда мумкин?
Шаҳарда аҳоли, айниқса болали оилалар учун бепул ва хавфсиз чўмилиш жойлари борми? Ёшлар иссиқдан қутулиш учун хавфли каналларни эмас, балки хавфсиз дам олиш масканларини танлай оладими?
«Ором» ҳам, «Светлое кўли» ҳам деярли йўқ бўлиб кетди. Аквапарклар ва хусусий бассейнлар эса ҳамманинг ҳам чўнтагига тўғри келмайди. Қолаверса, бутун ёзни бундай жойларда ўтказиб бўлмайди.
Натижада ғалати вазият юзага келмоқда. Бир томонда — мутлақо тўғри ва зарур тақиқлар. Иккинчи томонда эса одамлар учун арзон ва хавфсиз муқобил имкониятнинг йўқлиги.
Балким, энди фақат тақиқловчи ёзувларни кўпайтириш эмас, балки аҳоли учун замонавий, хавфсиз ва бепул чўмилиш масканларини ташкил этиш ҳақида ҳам ўйлаш вақти келгандир.
Чунки фақат тақиқлар билан муаммони ҳал қилиб бўлмайди.
Одамлар барибир жазирама иссиқдан қутулиш йўлини излайди.
Савол шундаки, бу хавфсиз дам олиш жойи бўладими ёки навбатдаги фожиали хабарга сабаб бўладиган хавфли каналми?
Ҳозирча эса жавоблардан кўра саволлар кўпроқ…
