Агар сиз май ойидаги ушбу янгиликни ўтказиб юборган бўлсангиз, унга яна бир бор қайтишга арзийди.
Қаровсиз итлар муаммоси кўп йиллардан буён Чирчиқдаги энг долзарб масалалардан бири бўлиб қолмоқда. Аҳоли турар жойлар, мактаблар, боғчалар, жамоат транспорти бекатлари ва шаҳарнинг бошқа ҳудудларида тўпланган итлардан шикоят қилиб келади. Шу билан бирга, бу муаммони ҳайвонларга нисбатан инсонпарвар муносабатни сақлаган ҳолда ҳал қилиш зарурлиги ҳам кўпчилик томонидан таъкидланади.
2026 йил 20 май куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 265-сонли қарори қабул қилиниб, айнан Чирчиқ шаҳрида қаровсиз ҳайвонлар билан ишлаш тизимини тубдан такомиллаштириш назарда тутилди.
Келинг, ушбу қарор нималарни ўзгартириши, бугунги кунда нималар амалга оширилгани ва шаҳар аҳолиси қачон амалий натижаларни кўриши мумкинлигини кўриб чиқамиз.
Нега ўзгаришлар зарур бўлди?
Бугунги кунда «Маърифат» маҳалласи ҳудудида қаровсиз ҳайвонлар учун питомник фаолият юритмоқда. У бир неча йил аввал ташкил этилган бўлиб, 2024 йилдан буён ташқи бошқарув асосида ишламоқда.
Ҳозирги вақтда у ерда доимий равишда 600 нафардан 1000 нафаргача ҳайвон сақланади ва асосий ишларни волонтёрлар бажаради.
Бироқ мавжуд тизим ўз имкониятларининг энг юқори чегарасида ишламоқда. Бошқарувчи ташкилотнинг молиявий ҳолати барқарор эмас, хайрия маблағлари эса барча харажатларни қоплаш учун етарли эмас. Шу сабабли қаровсиз ҳайвонларни сақлаш ва улар сонини тартибга солиш бўйича мутлақо янги тизим яратиш тўғрисида қарор қабул қилинди.
Нималар барпо этилади?
Лойиҳанинг асосий қисми 4 минг бошгача қаровсиз ҳайвонни сақлашга мўлжалланган замонавий питомник қурилишидир.
Бу оддий сақлаш жойи эмас, балки қуйидаги инфратузилмага эга бўлган тўлиқ мажмуа бўлади:
- ветеринария пунктлари;
- карантин зоналари;
- касал ҳайвонлар учун изоляторлар;
- ҳайвонларни ягона ҳисобга олиш тизими;
- ҳар бир ҳайвонни идентификация қилиш ва электрон реестр юритиш.
Шунингдек, питомник фаолиятига волонтёрлар, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва хайрия жамғармалари ҳам жалб этилади.
Ҳайвонларни ким тутади?
Қарор қабул қилинишидан аввал қаровсиз ҳайвонларни тутиш хизматида атиги 2 нафар ходим ишлаган.
Энди эса штат 15 нафаргача оширилмоқда. Хизмат учун махсус автотранспорт воситалари, зарур жиҳозлар ва ҳайвонларни хавфсиз тутиш анжомлари харид қилиниши белгиланган.
Айни пайтда қарор ижроси аллақачон бошланган. Мақола тайёрланаётган вақтга келиб ҳайвонларни тутиш хизмати учун махсус автомобиллар харид қилиниб, хизматга топширилган, шунингдек янги ходимлар ишга қабул қилинган. Бу эса янги питомник тўлиқ ишга тушишини кутмасдан туриб ҳам аҳоли мурожаатларига тезкорроқ жавоб қайтариш имконини беради.
Итлар йўқ қилинадими?
Йўқ.
Қарорда қаровсиз ҳайвонлар сонини камайтириш бўйича комплекс ёндашув назарда тутилган. Асосий чоралар қуйидагилардан иборат:
- ҳайвонларни тутиш;
- ветеринария кўригидан ўтказиш;
- вакцинация қилиш;
- стерилизация;
- кастрация;
- вақтинча сақлаш;
- уларга янги эгалар топиш;
- электрон ҳисобини юритиш.
Шунингдек, волонтёрлар ва жамоат ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиш, ҳайвонларни асраб олиш маданиятини ҳамда уй ҳайвонларига масъулиятли муносабатни кенг тарғиб қилиш ҳам кўзда тутилган.
Яна қандай хизматлар пайдо бўлади?
Янги питомник фақат қаровсиз ҳайвонлар учун эмас.
Шаҳар аҳолиси ўз уй ҳайвонлари учун ҳам қуйидаги хизматлардан фойдаланиши мумкин бўлади:
- вакцинация;
- стерилизация;
- чиплаш;
- ветеринария хизматлари.
Бундан ташқари, питомник ҳудудида ветеринария дорихонаси, зоотоварлар дўкони ҳамда ўқув майдончалари ташкил этилади.
2028 йил якунига қадар питомник босқичма-босқич ўзини ўзи молиялаштириш тизимига ўтиши режалаштирилган.
Натижаларни қачон кутиш мумкин?
Ҳукумат янги питомникни қуриш ва жиҳозлаш учун захира жамғармасидан 8 миллиард сўм маблағ ажратган.
Қарорга мувофиқ қурилиш, жиҳозлаш ва ҳудудни ободонлаштириш ишлари 2026 йил 1 ноябрга қадар якунланиши керак.
Шундан кейин янги тизим тўлиқ қувват билан ишлай бошлаши режалаштирилган.
Бу муаммони ҳал қиладими?
Ушбу қарор сўнгги йилларда Чирчиқ шаҳрида қаровсиз ҳайвонлар муаммосини ҳал қилиш бўйича қабул қилинган энг йирик қарорлардан бири ҳисобланади.
Бироқ муаммо бир кунда ҳал бўлиб қолмайди. Янги питомник ишга тушгач ҳам ҳайвонларни тутиш хизмати тўлиқ шаклланиши, стерилизация ва вакцинация ишлари кенг кўламда амалга оширилиши, электрон реестр юритилиши ва бутун тизимнинг барқарор ишлаши учун маълум вақт талаб этилади.
Шу билан бирга, дастлабки ижобий ўзгаришлар аллақачон кузатилмоқда: хизмат янги махсус транспорт воситалари билан таъминланди, ходимлар сони оширилмоқда ва қарорнинг амалий ижроси бошланди.
Агар қарорда белгиланган чора-тадбирлар тўлиқ амалга оширилса, Чирчиқда қаровсиз ҳайвонлар муаммосини тизимли ва инсонпарвар усулда ҳал қилиш имконияти пайдо бўлади.
Бу эса шаҳар аҳолиси учун хавфсизроқ муҳит ва ҳайвонларга нисбатан янада цивилизациялашган муносабат шаклланишига хизмат қилади.
