Япония Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълум қилишича, 2025 йил сентябри ҳолатига кўра мамлакатда 100 ёшдан катта 99 763 киши яшайди. Уларнинг 88% аёллар ҳисобланади. Шундай қилиб, Япония аллақачон 55 йил кетма-кет рекорд янгиламоқда, ва дунёдаги энг узоқ умр кўрувчи мамлакат сифатида қолмоқда.
Долгожонлар сони қандай ўсди
- 1963 йилда мамлакатда 100 ёшдан катта атиги 153 киши бор эди.
- 1981 йилга келиб уларнинг сони мингтадан ошиб кетди.
- 1998 йилда — 10 мингга етди.
- Бугунги кунда уларнинг сони XX аср ўртасига нисбатан қарийб минг баробар кўп.
Энг кекса япон аёли сифатида Нара шаҳрида яшовчи Шигэко Кагава тан олинди — унга 114 ёш. Эркаклар орасида энг кексаси — Киетака Мидзуно, унга 111 ёш. Катталар куни миллий байрами муносабати билан 100 ёшдан ошганларга одатда Бош вазирдан табрик хатлари ва кумуш пиёлалар топширилади.
Японлар узоқ умр кўришининг сирлари
Мутaxассислар японлар умрининг узунлигига таъсир этувчи бир қатор омилларни қайд этади:
- Юрак-қон томир касалликлари ва саратонинг ўта паст ўлим кўрсаткичлари.
- Овқатланиш хусусиятлари: рационда қизнил гўшт кам, балиқ ва сабзавот эса кўп.
- Семириш даражаси жуда паст, айниқса аёллар орасида.
- Фаол ҳаёт тарзи: қариялар ҳали ҳам кўп пиёда юради ва жамоат транспортидан фойдаланади.
Японияда 1928 йилдан бери давлат дастури — «Радио Тайсо» (қисқа тонгги зарядка жонли эфирда) мавжуд. У ҳозир ҳам аҳолини маҳаллаларда ва боғларда тўплаб, кундалик жисмоний фаоллик одатини шакллантириб келмоқда.
Мунозара ва текширувлар
Бироқ барча маълумотлар ҳам доимо тўғри эмас. 2010 йилда ўтказилган текширув 230 мингдан ортиқ «долгожон» аслида аллақачон вафот этганини аниқлади. Айрим ҳолларда оилалар пенсия тўловларини олишда давом этиш учун қариндошлари вафотини яширган.
Йўналиш аниқ
Шундай бўлса-да, умумий тенденция равшан: Япония дунёда энг кўп долгожонлар яшайдиган мамлакат сифатида ўз мавқеини мустаҳкам сақлаб келмоқда. Бу эса шуни кўрсатадики, тўғри овқатланиш, мунтазам фаоллик ва замонавий тиббиёт умрни сезиларли даражада узайтириши мумкин.
