Бу кунларда Ўзбекистонда, хусусан, Чирчиқ шаҳрида экстремал иссиқ ҳаво ҳукм сурмоқда. Ҳатто тунги вақтда ҳам ҳаво ҳарорати Чирчиқда қисқа муддатгагина +30 °C дан пастга тушади. Бу эса тўлиқ ва сифатли уйқу учун етарли эмас. Натижада кўпчилик тун давомида бир неча марта уйғониб кетади, уйқу юзаки бўлади ва эрталаб одам ўзини чарчоқ ва ҳолсиз ҳис қилади.
Бироқ маълум бўлишича, тунги дам олиш сифатига нафақат хонадаги ҳарорат, балки истеъмол қиладиган овқатимиз ҳам таъсир кўрсатар экан.
Тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, таркибида клетчатка кўп бўлган маҳсулотларни мунтазам истеъмол қиладиган инсонлар чуқурроқ ухлайди ва тун давомида камроқ уйғонишади. Озиқ-овқатда клетчатканинг етишмаслиги эса аксинча, юзаки уйқу ва тез-тез уйғониш билан боғлиқ.
Олимлар буни бир нечта омил билан изоҳлайди. Аввало, клетчатка ичакдаги фойдали бактериялар учун озуқа ҳисобланади. Улар уни қайта ишлаш жараёнида организмдаги яллиғланишни камайтиришга ёрдам берадиган моддаларни ишлаб чиқаради. Доимий яллиғланиш эса уйқу сифатига салбий таъсир кўрсатиши мумкин.
Бундан ташқари, соғлом ичак микрофлораси серотонин ишлаб чиқаришда муҳим роль ўйнайди. Кейинчалик айнан шу моддадан уйқу ва уйғониш режими учун жавоб берувчи мелатонин гормони ҳосил бўлади.
Клетчатка қондаги қанд миқдорининг кескин ўзгаришларини ҳам олдини олади. Бу эса тунги уйқунинг тинч ва узлуксиз бўлишига ёрдам беради.
Рационга етарли миқдорда клетчатка қўшиш қийин эмас. Унинг асосий манбалари — сабзавотлар, мевалар, резаворлар, кўкатлар, дуккакли экинлар, бутун донли маҳсулотлар, ёнғоқлар ва уруғлардир. Клетчатка миқдорини аста-секин ошириш ва шу билан бирга кўпроқ сув ичиш тавсия этилади.
Албатта, агар уйқусизлик узоқ вақт давом этса, фақат овқатланиш тартибини ўзгартиришнинг ўзи етарли бўлмаслиги мумкин. Уйқу бузилишлари турли касалликлар, витамин ва минераллар етишмаслиги, стресс ёки бошқа омиллар билан боғлиқ бўлиши мумкин. Бундай ҳолларда шифокорга мурожаат қилиш лозим.
Аммо бугунги иссиқ кунларда рационни қайта кўриб чиқиш — сифатли уйқу ва яхши кайфиятга эришиш йўлидаги оддий, аммо фойдали қадам бўлиши мумкин.
